Günlük Fikirler Yazılar

Esmer Pirinç ve Kepekli Pirinç Aynı Mı? İnsan Davranışlarının Psikolojik Bir Mercekle İncelenmesi İnsan davranışlarını anlamak, çoğu zaman arka planda gizli olan duygusal ve bilişsel süreçlerin incelenmesini gerektirir. Bir yiyecek tercihi gibi basit görünen bir davranış, aslında daha derin psikolojik dinamiklere ışık tutabilir. Esmer pirinç ve kepekli pirinç gibi gıda seçenekleri, çoğumuzun günlük hayatında sıradan tercihler olabilir. Ancak, bu iki pirinç türü arasındaki farkları ve bu farkların insanların düşünce süreçleri üzerindeki etkilerini incelemek, daha geniş psikolojik bir bağlamda ilginç soruları gündeme getirebilir. Peki, esmer pirinç ve kepekli pirinç gerçekten aynı şey mi, yoksa birini diğerinden farklı kılan psikolojik sebepler var…

Eski Dilde Seslenmek: Bir Dilin Gücü ve Toplumsal İlişkiler Üzerine Bir Sosyolojik Bakış Dilin, yalnızca iletişim aracı olmanın ötesinde, kimliklerin, gücün ve toplumsal yapının şekillendiricisi olduğunu hepimiz biliriz. Her kelimenin, her cümlenin ardında, toplumun değerleri, inançları ve tarihsel süreçleri yatar. Bu yazıda, eski dilde seslenmek ne anlama gelir, bunu toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri üzerinden inceleyeceğiz. Yazının amacı, dilin sadece bir iletişim biçimi olmadığını, toplumların dinamiklerini anlamamıza nasıl yardımcı olabileceğini keşfetmektir. Toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki etkileşimde, dilin gücünü göz ardı etmek neredeyse imkansızdır. Kişisel gözlemlerim ve sahadan edindiğim izlenimler doğrultusunda, dilin dönüştürücü etkilerini sıkça gözlemleme…

Popodan İğne Neden Vurulur? Psikolojik Bir Mercek Birçoğumuzun çocukken, ergenlikte ya da yetişkinlikte en az bir kez deneyimlediği o anı hatırlayın: Bir sandalyeye oturdunuz, pantolonun paçası hafifçe yukarı çekildi ve “popodan iğne” için davet edildiniz. Bu fiziksel olayın ardında sadece tıbbi bir süreç yoktur; aynı zamanda bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla zengin bir psikolojik deneyim vardır. Neden popodan iğne? Bu yazıda, insan davranışlarının ardındaki içsel süreçleri merak eden biri olarak bu basit sorunun nasıl çok daha derin anlamlar içerdiğini birlikte keşfedeceğiz. Bilişsel Psikoloji: Algı, Beklenti ve Anlam Beklenti ve Bilişsel Şema Bir iğne yapılacağını öğrendiğimiz anda zihnimizde otomatik olarak…

Pişmiş Fasulye Nasıl Saklanır? Toplumsal Düzen ve İktidar İlişkisi Üzerine Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Toplumlar, bir arada varlıklarını sürdürebilmek için bir düzen kurar. Bu düzen, bazen tarihsel olarak geçmişin mirasıdır, bazen ise dinamik bir iktidar ilişkisiyle şekillenir. Güç ilişkileri, toplumsal düzeni oluşturan en önemli faktörlerden biridir; çünkü toplumların nasıl bir arada yaşadıkları, hangi ideolojiler altında toplandıkları, hangi kurumlar aracılığıyla organize oldukları, toplumsal düzenin ne ölçüde meşruiyet kazandığını belirler. Bu yazıda, “pişmiş fasulye nasıl saklanır?” gibi sıradan bir soruyu, daha derinlemesine bir bakış açısıyla, iktidar, meşruiyet ve katılım gibi temel siyasal kavramlar üzerinden ele alacağız. İktidar ve Toplumsal Düzen: Hangi Temele…

Antiseptik Olmak Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme İstanbul’da yaşıyorum ve her gün sokakta, toplu taşımada, iş yerinde farklı insanları gözlemliyorum. Bazen düşündüğümde, bu kadar farklı insanın içinde yer aldığımız toplumda, “antiseptik olmak” kavramı ne demek, diye soruyorum kendime. Bu terim genellikle hijyenle, temizlikle, enfeksiyonlardan korunmayla ilişkilendirilse de, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden de bir anlam kazanıyor. Birinin “antiseptik” olması, yalnızca fiziksel temizlikle sınırlı kalmıyor. Sosyal olarak “temiz” olmak, ya da belirli normlara, beklentilere göre davranmak, toplumun farklı kesimlerinde nasıl algılanıyor? Gelin, bu konuyu biraz derinlemesine inceleyelim. Antiseptik Olmak: Farklı Gruplar Üzerinde Nasıl Etki Yaratıyor?…

Timsah Etçil mi, Otçul mu? Ekonomik Bir Perspektif Günlük hayatımızda, çok sayıda doğal ve ekonomik soru bir arada bulunur. Kaynakların kıt olduğu, seçimlerin ve kararların her zaman bir maliyet taşıdığı bir dünyada, her şeyin fiyatı vardır ve her tercih bir başka tercihi dışlar. Bu durum, sadece insanları değil, doğadaki varlıkları da etkiler. Bugün ele alacağımız konu, sıradan bir biyolojik sorudan çok daha fazlasını ifade eder: Timsah etçil mi, yoksa otçul mu? Bu soruyu sadece ekolojik bir bakış açısıyla ele almak yerine, ekonomi perspektifinden derinlemesine incelemek, bize yalnızca bu hayvanın davranışlarını anlamaktan çok daha fazlasını öğretebilir. Çünkü ekonomideki temel kavramlar, doğanın…

Keman 1/4 Ne Demek? Müzik Dünyasında Küçük Bir Araç, Büyük Bir Değişim Giriş: Müzikle Bağlantıyı Kurmak Hayat bazen, küçük ve gözden kaçan şeylerin büyük anlamlar taşıdığı anlarla doludur. İşte bu da o anlardan biri olabilir: Keman 1/4 ne demek? Bu soru, müzikle hiç ilgisi olmayan birine oldukça basit gelebilir; ama keman çalmaya hevesli, yeni başlayan biri için, bu terim oldukça büyük bir merak uyandırabilir. Genç bir kemancı, ellerinde minik bir 1/4 keman tutarken, bu terimin ne anlama geldiğini merak edebilir. Ya da bir emekli, hayatının ilerleyen dönemlerinde müzikle ilgilenmeye başladığında, “1/4” ifadesinin teknik bir anlam taşıdığını öğrenebilir. Bir de belki…

KDA ve Özel Eğitim: Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik Bakış Herkesin farklı yetenekleri, potansiyelleri ve öğrenme biçimleri vardır. Ancak toplumsal yapılar, bazen bu farklılıkları daha belirgin hale getirir ve insanların bu özelliklerini kabullenmek yerine, etiketler ve normlarla tanımlar. Özellikle özel eğitim ve Kapsayıcı Eğitim (KDA) gibi alanlarda, toplumsal normlar ve güç dinamikleri, bireylerin eğitim hakları ve yaşam kaliteleri üzerinde büyük bir etki yaratır. Kapsayıcı Eğitim, yani KDA, yalnızca özel eğitime ihtiyaç duyan bireylerin gereksinimlerine yanıt veren bir sistem değildir. Aynı zamanda toplumun, bu bireylerin haklarını ve değerlerini kabul etmesi, onlara eşit fırsatlar sunması ve onları topluma dâhil…

Acı Ağız Sendromu Nedir? Cesur Bir Eleştiri Acı Ağız Sendromu (AAS), son yıllarda tıp dünyasında pek sık duyduğumuz ama pek de üzerinde derinlemesine düşünmediğimiz bir durum. Herkesin dilinden düşmeyen, ancak tanımını pek az kişinin bildiği bir sağlık problemi… Hani şu, bazen uykusuzluktan ya da stresle büyüyen küçük yaralardan ötürü ağzınızın içinde bir türlü iyileşmeyen, acı veren bir yaradan bahsediyoruz. Ama hadi itiraf edelim, bu sendromu popüler hale getiren bir dizi yanlış tanıtım ve yanlış tedavi tavsiyeleri var. Aslında “acı ağız sendromu”nu derinlemesine anlamadan, sosyal medyada her kafadan çıkan farklı yorumları dinlemek de insanı yeterince kafa karıştırıyor. İşin içinde sağlıklı bilgi…

112 Polis Mi? Bir Anın Ardında Kalan Duygular Kayseri’nin sokaklarında yürürken, her şeyin ne kadar hızlı geçebileceğini bir kez daha fark ettim. Zaman, bazen çok hızlı akar, bazen ise her şey bir saniye gibi görünür. O anlardan biri, o korkutucu ama bir o kadar da derin izler bırakacak anlardan biriydi. 112 polis mi? diye sorarak, birkaç saniye içinde yaşadığım o korkuyu ve sonrasında hissettiğim her şeyi hatırlıyorum. O An, O Korku Bir akşam, evde yalnızdım. Akşam yemeğini hazırlamak için mutfaktaydım ve bir yandan kafamda bir sürü düşünce dolaşıyordu. Kayseri’nin o tipik soğuk akşamlarından biriydi. Birden telefonum çaldı, ve tuhaf bir…